Sovyet Rusya’dan Kaçan Beyaz Ordu Askerleri ve Gelibolu’da Ruslar 1920

Eserimiz, Pyotr Nikolayeviç Vrangel ve çevresindeki askerî kadronun bakış açısını yansıtan, bizzat olayların içinden yazılmış bir hatırat-derlemedir. Yazar anonim bir akademisyen değildir. Bu nedenle doğrudan süreci yaşayan askerî çevrelerin kolektif anlatımı söz konusudur.
Sovyetlerden kaçan Ruslar, yani Beyaz Ordu askerleri, Rus İç Savaşı sırasında Bolşeviklere yenildikleri için Kırım’dan ayrılmak zorunda kalmışlardır. Kızıl Ordu karşısında tutunamayınca 1920 Kasımında gemilerle toplu tahliye yapılmış; bu insanlar önce İstanbul’a, ardından özellikle Gelibolu’ya gönderilmiştir. Kaçışın sebebi sadece askerî yenilgi değildir. Aynı zamanda ideolojik baskı ve can güvenliği endişesidir; yani bu hareket zorunlu bir sürgündür.
Gelibolu’ya gelen bu Ruslar burada geçici bir askerî kamp kurmuş, disiplinlerini koruyarak yeniden örgütlenmeye çalışmış, eğitim faaliyetleri yürütmüş ve adeta sürgünde bir ordu hayatı sürdürmüştür. Çok ağır şartlar altında yaşamışlar; açlık, hastalık ve belirsizlikle mücadele etmişlerdir. Buna rağmen kimliklerini kaybetmemek için askerî düzeni sürdürmüş, sosyal ve kültürel faaliyetler oluşturmuş ve bir gün Rusya’ya dönme umudunu canlı tutmuşlardır.