Yeniçeriler

19. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı askerî tarihi yazımındaki büyük boşluğu doldurmak amacıyla Ahmed Cevad Paşa'nın kaleme aldığı Tarih-i Askerî-i Osmanî külliyatı, doğrudan Osmanlı askerî tarihine odaklanan ilk müstakil çalışma niteliğindedir.
Yeniçeriler kitabı, Ahmed Cevad Paşa'nın üç cildini tamamlayabildiği Osmanlı askerî tarihi külliyatının ilk cildidir. Bu eser yerli ve yabancı kaynakların yanı sıra arşiv belgelerinden faydalanılarak hazırlanmış alanında ilk ve öncü bir başvuru kaynağıdır. Genellikle isyanlar ve ihtilallerle hatırlanan, esasında Osmanlı ordusunun kalbi sayılan Yeniçeri Ocağı, bu eserde yalnızca siyasi olaylar içerisindeki rolüyle değil; askerî bir kurum olarak bütün yönleriyle incelenmektedir. Ahmed Cevad Paşa Yeniçeri Ocağı'nda görülen isyanlar ve bozulma sürecini sadece askerlerin disiplinsizliğiyle değil, dönemin genel idari sisteminde başlayan bozulma, şahsi ve siyasi çıkar çatışmalarıyla ilişkilendirerek analiz etmektedir.
Devşirme kanunu ve Acemi Oğlanları teşkilatından başlayarak Yeniçeri Ocağı'nın kuruluş hikâyesini, teşkilat yapısı, ağa ve zâbit kadrosu, kışla hayatı, kanunları, ulûfe ve tayınat sistemleri, kıyafetleri, silahları, mehterhanesi, isyan ve ihtilalleri ve kaldırılış sürecini en ince detayına kadar gün yüzüne çıkaran bu temel kaynak eser, askerî tarihle ilgilenenler ve araştırmacılar için vazgeçilmez bir başvuru metni sunmaktadır.